Bilgisayar Veri Kurtarma
Laptop ve Masaüstü Bilgisayar Veri Kurtarma
Bilgisayarınız açılmıyor, Windows başlamıyor ya da üzerine sıvı döküldüyse; önce verilerinizi güvenceye almaya odaklanıyoruz.
- Gizlilik sözleşmesi (NDA)
- Onayınız olmadan işlem yok
- Bursa’da laboratuvar
Bilgisayar açılmadığında çoğu kişinin aklına gelen ilk soru “tamir edilir mi?” olur. Oysa asıl önemli olan çoğu zaman cihazın kendisi değil, içindeki belgeler, fotoğraflar, muhasebe dosyaları ve e-postalardır. Laptop ve masaüstü bilgisayarlarda veri kurtarma, cihazın tamirinden farklı bir iştir: amaç bilgisayarı yeniden çalıştırmaktan önce verilerin sağlam bir kopyasını almaktır. Bazı durumlarda bu iki iş birbirine bağlıdır; bazı durumlarda ise tamir girişimi verileri tehlikeye atabilir.
BAMER Bursa olarak bireysel kullanıcıların ve işletmelerin dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarından veri kurtarma çalışması yapıyoruz. Aşağıda en sık karşılaştığımız durumları ve doğru ilk adımları bulabilirsiniz.
Hangi belirtilerde veri kurtarma gerekir?
- Bilgisayar güç düğmesine hiç tepki vermiyor veya fanlar dönüyor ama ekrana görüntü gelmiyor.
- Windows logosunda takılıyor, sürekli “Otomatik Onarım hazırlanıyor” ekranına dönüyor ya da mavi ekran veriyor.
- Açılışta “No bootable device”, “Boot device not found” veya benzeri bir uyarı çıkıyor.
- Ekranda BitLocker kurtarma anahtarı isteniyor.
- Laptopa çay, kahve, su veya başka bir sıvı döküldü.
- Bilgisayar çok yavaşladı, dosyalar açılırken donuyor, kasadan tıkırtı geliyor.
Sık görülen nedenler
Depolama biriminin arızası
Windows’un açılmamasının en yaygın nedenlerinden biri, içerideki hard diskin veya SSD’nin bozulmaya başlamasıdır. Mekanik disklerde okuma kafaları ve yüzey sorunları, SSD’lerde ise kontrolcü ve firmware arızaları öne çıkar. Bu durumda sorun bilgisayarda değil disktedir ve kurtarma da diskin türüne göre planlanır.
Anakart, güç ve ekran arızaları
Bilgisayar hiç açılmıyorsa arıza çoğu zaman anakart, şarj devresi veya güç kaynağındadır ve disk sağlam olabilir. Depolama birimi sökülebilir türdeyse, veriler bilgisayardan bağımsız olarak okunabilir.
Anakarta lehimli depolama
Bazı ince ultrabook’larda, tablet-laptop karışımı cihazlarda ve Apple bilgisayarlarda depolama birimi ayrı bir parça değildir; bellek çipleri doğrudan anakarta lehimlidir. Bu cihazlarda “diski söküp başka bilgisayara takmak” mümkün olmaz. Üstelik veriler çoğu zaman cihazdaki güvenlik çipiyle ilişkili bir anahtarla şifrelenir; bu yüzden verilere ulaşmanın yolu genellikle anakartın en azından veriyi okuyabilecek kadar çalışır hâle getirilmesinden geçer. Mac bilgisayarlar için Mac veri kurtarma sayfamızda ayrıca bilgi bulabilirsiniz.
BitLocker ve cihaz şifrelemesi
Windows 10 ve 11 çalıştıran pek çok yeni bilgisayarda, kullanıcı fark etmeden cihaz şifrelemesi veya BitLocker etkin olabilir. Anakart değişimi, BIOS güncellemesi veya donanım arızası sonrası sistem kurtarma anahtarı ister. Bu anahtar çoğunlukla bilgisayarı kurarken kullanılan Microsoft hesabında ya da işletmelerde BT yöneticisinin yönetim sisteminde saklanır. Anahtar veya parola bulunamazsa şifreli verinin çözülmesi pratikte mümkün değildir; bu, şifrelemenin amacıdır. Bu nedenle bize ulaşmadan önce anahtarı Microsoft hesabınızda aramanızı öneririz.
Sıvı teması
Dökülen sıvı ilk anda kısa devreye, sonraki günlerde ise korozyona yol açar. Özellikle şekerli ve asidik içecekler devre üzerinde hızla iz bırakır. Sıvı teması sonrası cihazı açmaya çalışmak, sağlam kalmış bileşenlerin de yanmasına neden olabilir.
İlk yapılacaklar: Sıvı döküldüyse cihazı hemen kapatın, şarj kablosunu çıkarın ve pil sökülebiliyorsa çıkarın; laptopu ters V şeklinde açarak sıvının akmasını sağlayın. Windows açılmıyorsa bilgisayarı kapatıp bekletin. BitLocker anahtarı isteniyorsa Microsoft hesabınızı veya şirketinizin BT birimini kontrol edin. Bilgisayarın parolasını ve hangi verilerin öncelikli olduğunu not edin.
Yapılmaması gerekenler: Islak cihazı saç kurutma makinesiyle kurutmayın, pirince gömüp günlerce beklemeyin, “kurudu mu?” diye açmayın. Açılmayan sistemde “Bu bilgisayarı sıfırla” veya Windows’u yeniden yükleme seçeneklerini kullanmayın; bu işlemler kişisel dosyaları silebilir. Tıkırtı yapan veya yavaşlayan diske tekrar tekrar onarım uygulamayın.
Bilgisayardan verileri nasıl kurtarıyoruz?
İlk adım, sorunun bilgisayarda mı yoksa depolama biriminde mi olduğunu ayırmaktır. Bu ayrım, sonraki tüm adımları belirler.
- Sökülebilir disk varsa: Disk bilgisayardan çıkarılır, yazma engelli bir bağlantıyla durumu değerlendirilir ve mümkün olan durumlarda sektör sektör bir kopyası alınır. Analiz bu kopya üzerinde yapılır.
- Disk arızalıysa: Mekanik veya elektronik arıza, hard disk ya da SSD veri kurtarma yöntemleriyle ele alınır.
- Depolama lehimliyse: Anakartın veriyi okuyabilecek düzeyde çalışması hedeflenir; sıvı temasında önce temizlik ve korozyon değerlendirmesi yapılır. Cihaz açıldığında veriler önceliklerinize göre aktarılır.
- Şifreleme varsa: Sizden alınan kurtarma anahtarı veya parola ile, imaj üzerinde şifre çözülerek dosya sistemine ulaşılır.
- Yalnızca Windows bozulduysa: İşletim sistemine dokunmadan, kullanıcı klasörleri, masaüstü, belgeler ve e-posta arşivleri gibi veriler kopya üzerinden çıkarılır.
Bütün bu adımlarda önceliğimiz arızalı ortamı mümkün olduğunca az yormak ve işlemleri kopya üzerinde yürütmektir. Bu yaklaşımı laboratuvar ve çalışma yöntemimiz sayfasında anlatıyoruz.
Süreç ve süre
Bilgisayarınızı getirdiğinizde ön inceleme yapılır, ardından arızanın türü, önerilen yol ve maliyet size yazılı olarak bildirilir. Onay vermeden hiçbir işlem yapılmaz. Sağlam bir diskten yalnızca dosyaların alınması gibi basit vakalar çoğunlukla birkaç gün içinde sonuçlanabilir; arızalı disk, lehimli depolama, sıvı hasarı veya şifreleme içeren vakalarda süre uzayabilir. Kurtarılan verileri sağlam bir harici diske teslim ediyoruz; bilgisayarın tamiri ayrı bir konudur ve veri teslimi bundan bağımsız planlanır.
- 1
Cihazı ulaştırın
Laboratuvarımıza elden getirin veya kargoyla gönderin.
- 2
Arıza tespiti
Cihazınız incelenir, arızanın türü ve kurtarma ihtimali belirlenir.
- 3
Teklif ve onay
Size net bir fiyat teklifi sunulur; onayınız olmadan işlem yapılmaz.
- 4
Kurtarma
Mümkün olduğunda önce birebir kopya alınır, işlemler kopya üzerinde yapılır.
- 5
Teslim ve imha
Verileriniz teslim edilir, laboratuvardaki kopyalar güvenli şekilde silinir.
Sık sorulan sorular
Bilgisayarım hiç açılmıyor, veriler de gitti mi?
Çoğu zaman hayır. Açılmama sorunları sıklıkla anakart veya güç devresinden kaynaklanır ve disk sağlam kalır. Depolama birimi sökülebiliyorsa veriler bilgisayardan bağımsız olarak okunabilir. Lehimli depolamada ise anakartın durumu belirleyici olur.
BitLocker kurtarma anahtarım yok, verilerimi kurtarabilir misiniz?
BitLocker, anahtar olmadan verinin okunmasını engellemek için tasarlanmıştır; anahtar veya parola bulunamazsa kurtarma pratikte mümkün değildir. Anahtar çoğunlukla Microsoft hesabınızda, bir USB bellekte, çıktısı alınmış bir belgede ya da şirketinizin yönetim sisteminde bulunur. Önce bu kaynakları kontrol etmenizi öneririz.
Windows’u yeniden yüklersem dosyalarım silinir mi?
Seçilen kurulum türüne göre değişir; ancak bölümlerin silinmesi veya biçimlendirilmesi verilerin üzerine yazılmasına yol açabilir. Önemli dosyalarınız yedekli değilse, yeniden kurulumdan önce verilerin alınması daha güvenlidir.
Laptopuma sıvı döküldü ama hâlâ çalışıyor, ne yapmalıyım?
Çalışıyor olması, korozyonun ilerlemeyeceği anlamına gelmez. Önemli dosyalarınızı başka bir ortama hemen kopyalayın, ardından cihazı kapatıp şarjdan çıkarın ve içerisinin temizlenmesini sağlayın. Cihaz kapanırsa tekrar açmaya çalışmadan bize ulaşın.
Şirket bilgisayarlarındaki gizli veriler için ne gibi önlem alıyorsunuz?
Veriler yalnızca kurtarma amacıyla işlenir, talep edilirse gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalanır ve teslimden sonra laboratuvardaki kopyalar güvenli biçimde silinir.
İlgili hizmetler
Bilgisayarınız açılıyor ama dosyalarınız şifrelenmiş ve uzantıları değişmişse sorun bir fidye yazılımı olabilir; bu durumda fidye yazılımı sonrası veri kurtarma sayfamızdaki adımları izleyin.