Metodoloji

Laboratuvar ve Çalışma Yöntemimiz

Arızalı bir cihaz çoğu zaman ikinci bir şans tanımaz. Bu yüzden önce orijinali korur, işlemleri kopya üzerinde yaparız.

Hemen Ara: 0224 234 28 39Teklif İste

• Gizlilik sözleşmesi (NDA)
• Onayınız olmadan işlem yok
• Bursa’da laboratuvar

Veri kurtarmada sonucu belirleyen şey çoğu zaman kullanılan yazılımdan çok, cihaza nasıl yaklaşıldığıdır. Okuma sırasında bozulmaya devam eden bir hard disk, her açılışta biraz daha hasar görebilir. Bir SSD ise kendi iç işlemleri nedeniyle silinmiş verileri kalıcı olarak temizleyebilir. Bursa’daki laboratuvarımızda bu riskleri en aza indirmek için adli bilişim disiplininden gelen bir yöntemle çalışıyoruz. Bu sayfada o yöntemin ana hatlarını, teknik ayrıntıya boğmadan anlatmak istiyoruz.

1. Kabul ve kayıt

Cihazınız bize ulaştığında önce kayıt altına alınır: cihazın türü, markası, modeli, seri numarası, görünür hasarlar ve sizin anlattığınız arıza belirtileri not edilir. Cihaza bir iş numarası verilir ve süreç boyunca tüm işlemler bu numara üzerinden izlenir. Böylece hangi cihazın hangi aşamada olduğu, kim tarafından hangi işlemin yapıldığı her zaman bellidir.

2. Ön inceleme ve teşhis

Ön incelemenin amacı, arızanın mantıksal mı (silme, formatlama, dosya sistemi bozulması) yoksa fiziksel mi (okuma kafası, motor, elektronik kart, bellek çipi) olduğunu anlamaktır. Bu aşamada cihazı uzun süre çalıştırmaktan kaçınırız; fiziksel hasar belirtisi olan bir diskte gereksiz her dakika risktir. Teşhis sonucunda ne yapılması gerektiğini ve tahmini maliyeti size yazılı olarak bildiririz. Fiyatlandırma ve süreç sayfamızda bu adımın nasıl işlediğini ayrıca anlattık.

3. Yazma koruması

Adli bilişimin temel kurallarından biri, incelenen ortama hiçbir şey yazılmamasıdır. Bir diski sıradan bir bilgisayara taktığınızda işletim sistemi, siz fark etmeden diske küçük kayıtlar ekleyebilir, onarım girişiminde bulunabilir. Kurtarılmayı bekleyen verinin üzerine yazılan her bayt kayıp anlamına gelebilir. Bu nedenle cihazlara uygun durumlarda yazma korumalı bağlantı yöntemleriyle erişiriz; orijinal ortam yalnızca okunur, değiştirilmez.

4. İmaj alma: sektör sektör kopya

Mümkün olduğunda yapılan ilk iş, arızalı ortamın birebir kopyasını, yani imajını almaktır. Burada dosyalar tek tek kopyalanmaz; diskin en küçük okunabilir birimi olan sektörler baştan sona aktarılır. Böylece silinmiş, gizli ya da dosya sisteminin artık göstermediği veriler de kopyanın içinde yer alır.

Zayıf ya da hasarlı disklerde imaj alma tek seferde yapılmaz. Önce kolay okunan bölgeler aktarılır, sorunlu alanlar daha sonra daha dikkatli ayarlarla tekrar denenir. Bu yaklaşım, diskin tamamen bozulma ihtimaline karşı en değerli verinin en erken güvenceye alınmasını sağlar. Fiziksel arıza söz konusuysa imaj alma öncesinde uygun laboratuvar ortamında donanımsal müdahale gerekebilir; bunu hard disk veri kurtarma sayfamızda ayrıntılı ele aldık.

5. Kopya üzerinde çalışma

İmaj alındıktan sonra tüm analiz ve kurtarma işlemleri bu kopya üzerinde yapılır. Dosya sistemi yeniden yapılandırılır, kayıp bölümler aranır, gerekirse dosyalar içeriklerindeki imzalara göre tek tek tespit edilir. RAID ve NAS sistemlerinde her diskin imajı ayrı ayrı alınır, dizi yapısı bu kopyalar üzerinde sanal olarak yeniden kurulur. Bir deneme sonuç vermezse orijinal cihaza dönmeden başka bir yaklaşım denenebilir. Orijinal ortam bu süreçte rafta, dokunulmadan bekler.

Cihaz türüne göre farklılıklar

Yöntemin ana hatları aynı kalsa da her cihaz türünün kendine özgü bir yanı vardır. SSD’lerde veriler kontrolcünün yönettiği karmaşık bir düzenle bellek çiplerine dağıtılır; cihaz çalıştırıldıkça arka planda yürüyen temizlik işlemleri silinmiş verileri yok edebilir. Bu yüzden SSD’lerde gereksiz çalıştırmadan özellikle kaçınırız. Telefonlarda ise depolama alanı genellikle cihaz düzeyinde şifrelenir; verilere ulaşmak çoğu zaman cihazın çalışır hâle getirilmesini ve kilit bilgisinin bilinmesini gerektirir. Veritabanı dosyalarında sorun bazen dosyanın tamamen kaybı değil, iç yapısındaki tutarsızlıktır; bu durumda imaj üzerinde dosya kurtarıldıktan sonra ayrıca yapısal onarım yapılır.

6. Doğrulama ve teslim

Kurtarılan verinin yalnızca dosya adı olarak değil, içerik olarak da sağlam olup olmadığını kontrol ederiz. Fotoğrafların açılıp açılmadığına, belgelerin bozuk olup olmadığına, veritabanı dosyalarının tutarlı olup olmadığına bakarız. Teslimden önce size kurtarılan verilerin listesini sunar, öncelikli dosyalarınızı kontrol etmenize imkân tanırız. Veriler sizin sağladığınız ya da talep ettiğiniz bir hedef ortama aktarılarak teslim edilir.

7. Güvenli silme

Teslim tamamlandıktan sonra laboratuvarımızdaki imaj ve çalışma kopyaları geri getirilemeyecek biçimde silinir. Verilerinizin bizde kalıcı bir kopyası tutulmaz. Bu konudaki ilkelerimizi gizlilik ve veri güvenliği politikamızda bulabilirsiniz.